Wie het nieuws de afgelopen tijd een beetje heeft gevolgd, kan er bijna niet omheen: de warmtepomp. Vooral berichten over een zogenoemde “verplichte warmtepomp” zorgen bij veel huiseigenaren voor onrust. Krantenkoppen wekken soms de indruk dat iedereen binnenkort zijn cv-ketel moet vervangen en daar flink voor moet gaan investeren. Dat schrikt af – en eerlijk gezegd is dat ook niet zo vreemd.
In de media ligt de nadruk vaak op kosten, dwang en praktische problemen. Dat kan paniek veroorzaken en helpt huiseigenaren niet altijd verder. Veel mensen vragen zich af: moet ik nu al iets doen? Geldt dit ook voor mijn woning? En wat als mijn huis er technisch helemaal niet geschikt voor is?
De centrale vraag van deze blog is daarom heel concreet: wat betekent dit beleid nou écht voor u als huiseigenaar?
Wat is een (hybride) warmtepomp eigenlijk?
Om het debat goed te begrijpen, is het belangrijk om eerst een stap terug te doen. Het woord warmtepomp wordt vaak gebruikt alsof het om één apparaat gaat, terwijl er in de praktijk grote verschillen zijn.
Een traditionele cv-ketel verbrandt gas om een huis te verwarmen en (eventueel) warm water te leveren. Simpel, betrouwbaar en jarenlang al de standaard in Nederland.
Een hybride warmtepomp werkt anders. Dit systeem bestaat uit een kleine warmtepomp in combinatie met een cv-ketel. De warmtepomp doet het meeste werk, vooral op mildere dagen. Als het buiten koud is of als er veel warm water nodig is, springt de cv-ketel bij. Gas verdwijnt dus niet volledig, maar het verbruik daalt wel aanzienlijk.
Een volledig elektrische warmtepomp gaat nog een stap verder. Die vervangt de cv-ketel volledig en werkt alleen op elektriciteit. Dit vraagt meer van een woning: goede isolatie, lage temperatuurverwarming en vaak ingrijpendere aanpassingen.
De overheid zet vooral in op hybride warmtepompen omdat dit wordt gezien als een realistische tussenstap. Voor veel bestaande woningen is volledig elektrisch op korte termijn lastig of kostbaar. Hybride systemen zijn eenvoudiger in te passen en leveren toch een aanzienlijke gasbesparing op.
Wat wordt er precies verplicht en vanaf wanneer?
2029 is het jaar waarin de regels rond verwarmingsinstallaties gaan veranderen. Het gaat daarbij niet om een plotselinge maatregel waarbij iedereen tegelijk moet overstappen, maar om wat er gebeurt op het moment dat een cv-ketel aan vervanging toe is.
Concreet betekent dit dat als na 2029 een nieuwe verwarmingsinstallatie nodig is, wordt een hybride warmtepomp in veel gevallen de norm. Maar alleen als dat technisch haalbaar is!
De verplichting geldt namelijk niet in alle situaties. Zo zijn er uitzonderingen wanneer:
- er een warmtenet beschikbaar is,
- de woning technisch ongeschikt blijkt,
- of wanneer het om specifieke woningtypes gaat waarbij plaatsing simpelweg niet mogelijk is.
Ook is er een duidelijk verschil tussen nieuwbouw en bestaande bouw. Nieuwbouwwoningen moeten nu al vrijwel altijd zonder gas worden gebouwd. Voor bestaande woningen ligt dat genuanceerder, en juist daar ontstaat veel van de huidige verwarring.
Het beeld dat “iedereen verplicht aan de warmtepomp moet” klopt dus niet. Het gaat om een geleidelijke verandering, gekoppeld aan natuurlijke vervangingsmomenten.
De grote zorg: wat gaat dit kosten?
Voor veel huiseigenaren is dit het belangrijkste struikelblok. Niet de techniek, maar de betaalbaarheid.
De kosten van een (hybride) warmtepomp bestaan uit meerdere onderdelen:
- aanschaf van het systeem,
- installatie en inregelen,
- eventuele aanpassingen zoals radiatoren, vloerverwarming of isolatie.
Voor een hybride warmtepomp lopen de totale kosten uiteen van enkele duizenden tot ruim tienduizend euro. Een volledig elektrische warmtepomp ligt doorgaans hoger.
Ter vergelijking: een nieuwe cv-ketel kost vaak een paar duizend euro inclusief installatie. Dat verschil verklaart een groot deel van de weerstand, ook al kan er veel worden bespaard op jaarlijkse gaskosten.
Subsidies: wat helpt wel, en wat niet?
Om die kostenkloof te verkleinen, is er subsidie. De belangrijkste regeling is de ISDE-subsidie, bedoeld voor onder andere (hybride) warmtepompen. De hoogte hangt af van type en vermogen van het systeem. Daarnaast is er de SVOH-subsidie, gericht op het verduurzamen van huurwoningen.
De subsidie verlaagt de netto kosten aanzienlijk, maar neemt het verschil met een cv-ketel niet volledig weg. Bovendien krijgt u de subsidie pas na installatie, wat betekent dat u de investering eerst moet kunnen dragen.
Daarbij speelt onzekerheid. Subsidiebedragen en voorwaarden zijn in het verleden aangepast. Die onzekerheid maakt plannen lastig en zorgt ervoor dat sommige huiseigenaren liever afwachten.
Wat kunt u nu al doen?
Het goede nieuws is dat er geen overhaaste beslissingen genomen hoeven te worden.
Tot en met 2029 mag in veel gevallen nog gewoon een nieuwe cv-ketel geplaatst worden. Dat kan een logische keuze zijn als de ketel plotseling kapotgaat en andere opties op dat moment niet haalbaar zijn.
Tegelijk is het verstandig om niet automatisch voor dezelfde oplossing te kiezen. In veel gevallen is hybride verwarming, of zelfs volledig elektrisch, een toekomstbestendige stap. Wat bij u past, hangt af van uw woning, het budget en de plannen.
Isoleren is daarbij bijna altijd een veilige keuze. Het verlaagt je energiekosten, verhoogt het comfort en maakt je woning klaar voor verdere verduurzaming.
Het warmtepompbeleid is ingrijpend, maar veel minder zwart-wit dan het vaak wordt gepresenteerd. Er is geen directe verplichting voor iedereen, wel een duidelijke richting.
Neem de tijd om u te laten informeren, maak keuzes die passen bij jouw situatie en laat u niet opjagen door alarmerende krantenkoppen. Wie zich nu rustig oriënteert, voorkomt later spijt en houdt grip op zijn eigen verduurzamingspad. EP-Scan kan u helpen met het opstellen van een professioneel en praktisch uitvoerbaar plan.