Per 29 mei 2026 verandert de methodiek waarmee energielabels worden vastgesteld. Op het eerste gezicht lijkt het een technische wijziging, maar de gevolgen zijn veel breder. Niet alleen kunnen labeluitkomsten veranderen, ook de betekenis van het energielabel verschuift en daarmee de manier waarop vastgoed wordt beoordeeld, vergeleken en aangestuurd. Voor vastgoedeigenaren, beleggers en adviseurs is het daarom belangrijk om niet alleen te begrijpen wat er technisch verandert, maar ook wat dit betekent voor strategische keuzes en verduurzaming.
Het energielabel is al langer een factor in waardeontwikkeling, verhuurbaarheid en financiering, maar met deze wijziging krijgt het een meer sturende functie. De kern van de wijziging is dat een energielabel niet langer slechts een momentopname van energiegebruik is, maar een breder instrument dat inzicht geeft in prestaties, uitstoot en toekomstbestendigheid van een gebouw.
Waarom de methodiek verandert
De nieuwe methodiek volgt de Europese richtlijn EPBD IV. Deze richtlijn heeft als einddoel een volledig emissievrije gebouwde omgeving in 2050. Om dat doel te bereiken verschuift de focus van uitsluitend energie-efficiëntie naar de totale impact van gebouwen. Het gaat niet alleen om het verbruik van energie, maar ook om de duurzaamheid van die energie, de CO₂-uitstoot en de rol van een gebouw in een veranderend energiesysteem.
Het energielabel krijgt hierdoor een andere rol. Het wordt niet langer alleen gebruikt om een gebouw te classificeren, maar ook om richting te geven aan beleid, investeringen en verbeteropgaven. Vooral de slechtst presterende gebouwen komen nadrukkelijk in beeld, omdat de Europese richtlijn inzet op het verbeteren van deze categorie. Het energielabel ontwikkelt zich daarmee van een administratief middel naar een sturingsinstrument dat kan helpen bij het plannen van renovaties en verduurzaming.
De belangrijkste wijzigingen op een rij
De nieuwe methodiek brengt meerdere veranderingen die het energielabel ingrijpend beïnvloeden. De belangrijkste punten zijn:
- De rekenmethodiek wordt aangepast, waardoor de uitkomsten realistischer worden en beter aansluiten op het daadwerkelijke energiegebruik.
- De beoordeling wordt breder, met meer aandacht voor CO₂-uitstoot en totaal energiegebruik in plaats van alleen fossiel verbruik.
- Een gebouw kan een ander label krijgen zonder dat er fysieke aanpassingen nodig zijn.
- Het label zelf wordt uitgebreid met extra indicatoren en een visueel overzicht dat inzicht geeft in prestaties.
- Er wordt een nieuwe labelklasse geïntroduceerd, A0, bedoeld voor emissievrije gebouwen.
- De bestaande labelstructuur wordt vereenvoudigd zodat vergelijkbaarheid toeneemt.
- Elementen zoals energieopslag en installaties krijgen een grotere rol in de beoordeling.
- Het label wordt gekoppeld aan concrete verbeterstappen via instrumenten zoals het renovatiepaspoort.
- Voor bestaande gebouwen komen meer verplichtingen, met name voor de slechtst presterende segmenten.
Het energielabel verschuift hiermee van een simpele beoordeling naar een breder kader dat inzicht geeft in de prestaties van een gebouw en mogelijke verbeterstappen.
De impact op verduurzamingsadvies en strategie
Voor bestaand vastgoed is de nieuwe methodiek extra relevant. Veel gebouwen zijn beoordeeld volgens eerdere rekenwijzen, waardoor oude en nieuwe energielabels niet één-op-één vergelijkbaar zijn. Dit kan leiden tot verschuivingen in labeluitkomsten zonder dat er fysieke aanpassingen zijn gedaan. Tegelijkertijd neemt het belang van het energielabel toe, doordat regelgeving nadrukkelijk stuurt op het verbeteren van de slechtst presterende gebouwen. Dat maakt het label niet alleen informatief, maar ook richtinggevend voor verplichtingen en besluitvorming.
De verandering in methodiek heeft directe gevolgen voor verduurzamingsadvies. Waar voorheen vooral werd gestuurd op energiebesparing, verschuift de focus naar de totale prestatie van een gebouw, inclusief CO₂-uitstoot, energiegebruik en de rol van installaties. Dit vraagt om een andere benadering van maatregelen: minder gericht op losse optimalisaties en meer op integrale verbetering. De manier waarop maatregelen worden beoordeeld, geprioriteerd en doorgerekend verandert daarmee fundamenteel.
Het energielabel wordt hierdoor steeds vaker het startpunt van een bredere strategie in plaats van het eindresultaat. Een verdiepend energieadvies maakt inzichtelijk welke stappen het meest effectief zijn, hoe investeringen zich tot elkaar verhouden en welke route nodig is om gebouwen toekomstbestendig te maken. Daarmee verschuift de focus van het behalen van een label naar het structureel verbeteren van prestaties en het beheersen van risico’s op de lange termijn.
De valkuil van sturen op alleen de labelletter
Een veelgemaakte fout is nog steeds te focussen op de labelletter. Zeker in een overgangsfase kan dat misleidend zijn, omdat de uitkomst afhankelijk is van de gehanteerde methodiek. Een ander label betekent niet automatisch dat een gebouw beter of slechter is. Zonder inzicht in de onderliggende berekening kan een label een vertekend beeld geven.
Daarom is het essentieel om verder te kijken dan de letter. Inzicht in de prestaties achter het label maakt het mogelijk om gegronde beslissingen te nemen. Dat geldt zowel voor investeringen, renovaties als strategische keuzes rondom vastgoedportefeuilles.
Wat het energielabel vanaf 2026 vooral moet opleveren
De wijziging per 29 mei 2026 benadrukt dat een energielabel op zichzelf niet langer voldoende is. Het wordt onderdeel van een bredere manier van kijken naar vastgoed. Voor eigenaren en beheerders verschuift de focus van de vraag welk label een gebouw heeft naar de vraag hoe het gebouw presteert en welke stappen nodig zijn om het toekomstbestendig te maken.
Het gaat om inzicht in energiegebruik, uitstoot, installaties en de samenhang tussen maatregelen. Het energielabel geeft die inzichten in één overzicht en kan gekoppeld worden aan instrumenten zoals het renovatiepaspoort, dat aangeeft welke verbeterstappen mogelijk zijn en welke ondersteuning beschikbaar is. Een goed onderbouwd energieadvies vertaalt dit naar concrete actie, zodat investeringen effectief zijn en risico’s beheersbaar blijven.
Door tijdig te investeren in inzicht in prestaties en maatregelen, kunnen vastgoedeigenaren gericht sturen op waarde, verhuurbaarheid en verduurzaming. Het voorkomt onzekerheid bij toekomstige regelgeving en maakt het mogelijk om proactief te werken aan een toekomstbestendig vastgoedportfolio.
Slot
De nieuwe energielabelmethodiek is geen losse technische wijziging, maar onderdeel van een bredere transitie richting emissievrije gebouwen. Voor bestaand vastgoed betekent dit een duidelijke verschuiving: de nadruk ligt op prestaties in plaats van scores, op samenhang in plaats van losse maatregelen en op lange termijn waarde in plaats van korte termijn optimalisatie.
Wie deze verandering tijdig begrijpt en vertaalt naar de praktijk, kan gerichter sturen op verduurzaming, waardeontwikkeling en toekomstige verplichtingen. De vraag is niet langer welk label een gebouw heeft, maar hoe het gebouw presteert en welke stappen nodig zijn om het toekomstbestendig te maken. Het energielabel wordt daarmee van een administratieve score een krachtig instrument voor sturing, inzicht en besluitvorming.
EP-Scan ondersteunt vastgoedeigenaren en organisaties met onafhankelijk advies, duidelijke rapportages en praktische begeleiding bij het verduurzamen van vastgoed. Benieuwd wat deze wijzigingen betekenen voor uw pand of portefeuille? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.